Bioróżnorodność i jej utrata

Bioróżnorodność, albo lepiej, różnorodność biologiczna to całkowita różnorodność rodzin genetycznych rodzajów i ekosystemów. To cud i rozkosz, lecz także wielka odpowiedzialność. Szacuje się, że w świecie jest obecnych od 5 do 30 milionów rodzajów zwierząt i roślin, oraz że większość z nich nie została jeszcze opisana. Bioróżnorodność nie obejmuje w sposób jednolity całej powierzchni ziemi. Tropik zajmuje 42% ziemi, lecz obejmuje dwie trzecie wszystkich gatunków zwierząt. Lasy deszczowe zajmują 6% powierzchni ziemi, lecz obejmują dwie piąte wszystkich roślin i zwierząt. Liczba gatunków obecnych na danym terytorium to wskaźnik bioróżnorodności.

Bioróżnorodność jest ważna, ponieważ:

  • ludzkość zależy od przyrody gdy chodzi o pokarm, ubranie oraz inne potrzebne rzeczy. W świecie używa się jako pożywienia około 3000 gatunków roślin. 80% całego pożywienia dostarcza tylko 20 gatunków.
  • Bioróżnorodność jest zasadnicza dla wielu funkcji ekosystemu, jak łańcuch pokarmowy, kształtowanie się gleby, ochrona gleby przed wyjałowieniem z powodu deszczów, wydalanie zbędnych elementów, produkcja tlenu, przetwarzanie dwutlenku węgla oraz regulacja klimatu.
  • Wiele gatunków jest ważnych dla przetrwania innych, chociaż nie są bezpośrednio potrzebne człowiekowi.
  • Dzikie zwierzęta wniosły znaczący wkład w sztukę, literaturę i religie ludzkości. Chrześcijaństwo ocenia bioróżnorodność jako ważną pomoc w przypominaniu obecności, potęgi i twórczego geniuszu Boga (Rz 1,20; Ps 104). Wiele religii uznaje wewnętrzną wartość, niezależną od bezpośredniej przydatności dla człowieka. Św. Franciszkowi przyroda, rośliny i zwierzęta przypominały wielkość Stwórcy. Doprowadziło go to do zrozumienia powszechnego braterstwa całego stworzenia.
  • Wiele przydatnych funkcji roślin i zwierząt wciąż czeka na odkrycie.

Niestety, pomimo swego znaczenia, bioróżnorodność jest zagrożona na wiele sposobów działaniem człowieka:

  • Największym zagrożeniem jest utrata i fragmentaryzacja naturalnego habitat, powodowana wycinaniem lasów w celu produkcji drewna oraz dla zapewnienia przestrzeni dla upraw, w celu poszerzania pastwisk, osuszania bagien, oraz przez niszczenie raf koralowych.
  • Na niszczenie habitatu wpływa także zanieczyszczenie. Środki owadobójcze, ścieki, oleje, emisja spalin oraz kwaśne deszcze zanieczyszczają ziemię, powietrze i wodę. Niebezpiecznym skutkiem zanieczyszczenia atmosfery jest przyspieszenie zmian klimatycznych.
  • Wskutek nadmiernego wykorzystania, niektóre gatunki zagrożone są wyginięciem, m. in. tygrys, panda wielka, czarny nosorożec, wieloryb błękitny i wiele innych gatunków wielorybów.
  • Inne zagrożenia to: wzrost ludności, konsumpcji, zmiany klimatyczne i współcześnie realizowany model rozwoju.

Ocenia się, że w wyniku wielorakich zagrożeń, rytm w jakim giną gatunki roślin i zwierząt oceniany jest jako 1000-10000 większy od tego, jaki miał miejsce w przeszłości. Lasy tropikalne giną w rytmie 0,8% do 2% rocznie, powodując wymierania kilku spośród 5 milionów gatunków w nich żyjących. Wiadomo że od 1600 roku wymarło 484 gatunków zwierząt i 654 gatunków roślin.

Bernd Beermann OFM Cap 

Advertisements
No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: