Wprowadzenie

Wielu ludzi jest zdania, że znajdujemy się w krytycznym momencie historii ziemi. Kryzys społeczny, ekonomiczny i środowiskowy domaga się przemyślenia aktualnej sytuacji w celu odkrycia skutecznych sposobów promocji odpowiedzialności za innych, poszerzenia wspólnoty życia dla przyszłych pokoleń i planety. Powinniśmy pamiętać, że gospodarka wymaga życia wewnątrz ekonomii natury i musi ją szanować. Aby przeżyć, ludzkość zależy całkowicie od ekosystemów. Prawda ta obejmuje również dominujący globalny wzorzec ekonomiczny, który obecnie nie jest możliwy do popierania, ponieważ nie szanuje granic przyrody i nie troszczy się o ekologiczne koszty ponoszone przez ubogich, wykluczonych i przez przyszłe pokolenia. Św. Franciszek z Asyżu był głęboko zanurzony w społeczeństwie, w którym żył. Jako jego naśladowcy, my także jesteśmy wezwani do dogłębnego zrozumienia świata, w jakim żyjemy oraz do pełnego popierania życia całego Bożego Stworzenia. Papież Jan Paweł II, odpowiadając na współczesne wyzwania wzywał do ekologicznego nawrócenia. Co możemy uczynić, aby odpowiedzieć na to wezwanie?

W czerwcu 2012 r. Rio de Janeiro będzie gościć Rio+20. Oczekuje się, że to wydarzenie, nazwane Konferencją ONZ nt. „Zrównoważonego Rozwoju” doprowadzi do globalnej oceny konferencji ONZ, obradujących w latach 90. Rio+20 zamierza przedyskutować trzy zagadnienia: ocenę zgodności z postanowieniami podjętymi podczas Rio 92, zielona ekonomię (Green economy) oraz instytucjonalny plan strukturalny zrównoważonego rozwoju. Zagadnienia te, choć nie są częścią naszego codziennego słownika, zawierają jednak ważne pojęcia, które powinniśmy zrozumieć, by móc dokonywać najlepszych wyborów na przyszłość.

Równolegle do oficjalnej konferencji ONZ, społeczność świecka (ruchy społeczne, sieci, organizacje religijne) planują Szczyt Ludów Rio+20 (People’s Summit Rio+20). Pomysł szczytu zrodził się z potrzeby weryfikacji stanu naszej planety. Nadal są na niej obecne ubóstwo, nędza oraz nierówność strukturalna. Mają one swoje odzwierciedlenie w kryzysach środowiskowych i klimatycznych i są przez nie powiększane. Nasza planeta pada ofiarą rabunku, a całe grupy społeczne ulegają wykluczeniu. Wobec tych problemów rządy i wiele sektorów społeczności narodowych, zatroskanych tylko o natychmiastowy zysk, ślepe na przyszłość, sięgają po wzorce gospodarki i władzy, oparte na maksymalizacji zysku i wzroście ekonomicznym, mierzonym tylko w kategoriach monetarnych. Jedyne akceptowane wartości to ciągły wzrost i maksymalizacji bogactwa. Zostają natomiast wykluczone wartości, takie jak solidarność, życie wspólnotowe, szacunek dla wszystkich istot żywych i promocja dobra wspólnego.

W odpowiedzi na tę bardzo poważną sytuację, osoby wierzące patrzą na swoje tradycje religijne, aby znaleźć intuicje i mądrość pomocne w podjęciu konkretnych kroków, które mogą tę sytuację zmienić. Naukowcy zaczęli zwracać się do przywódców religijnych z prośbą o współpracę w wypracowaniu metody, opartej na wartościach, która byłaby pomocna w promocji stylu życia bardziej autentycznego, zdolnego przeciwstawić się sprzecznościom obecnym w naszym świecie. Samo nasze franciszkańskie dziedzictwo dostarcza nam obszerne pomoce w pracy nad takim projektem. Jesteśmy wezwani, podobnie jak Franciszek i Klara w swych czaszach, do ofiarowania naszej pomocy w odczytywaniu znaków czasu tak, aby służyły promocji życia w obfitości dla każdego z nas i dla wszystkich istot żyjących.

Dziś wielu ludzi przedstawia Franciszka jako postać oryginalną, bezbronną, miłującą zwierzęta, zwracającego szczególną uwagę na świat przyrody. Obfitym świadectwem tego powszechnego obrazu jest liczba figur św. Franciszka razem z ptakami. Jednak my, współcześni Franciszkanie, powinniśmy pomagać ludziom w przekraczaniu romantycznego obrazu Franciszka. Głosząc wewnętrzną dobroć świata stworzonego, rozkoszując się jego pięknem, powinniśmy także ukazywać, w jaki sposób stworzenie jest głęboko złączone ze światem społecznym ludzi, oraz szukać sposobów bycia częścią radości i cierpień świata. Franciszkanie proponują wizję głęboko zakorzenioną w nadziei i radości, Stworzenie bowiem i dzieje świata są głęboko przeniknięte obecnością Boga żywego. Ofiarowujemy refleksję nt. przeżywanego aktualnie kryzysu, który nie jest tylko kryzysem intelektualnym, teologicznym i filozoficznym, ale proponujemy także konkretne sugestie co do modlitwy, stylu życia, życia wspólnotowego, posługi i społeczeństwa. Nasza tradycja, odziedziczona po Franciszku i Klarze, zaprasza nas do traktowania Stworzenia jako brata, siostry i matki, a jego członków jako należących do naszej rodziny. Nie powinniśmy szukać pozycji władzy i rządzenia, ale raczej szukać miłosnej relacji, opartej na wzajemnym zainteresowaniu i trosce o naszą rodzinę. Każdy kryzys, zagrażający naszej rodzinie, jest dla nas wszystkich powodem do niepokoju i zaangażowania.

Niedawno mała grupa Franciszkanów, pracujących na polu Sprawiedliwości, Pokoju i Ochrony Stworzenia (SPOS) spotkała się aby podjąć dyskusję na temat, jak podnieść świadomość dotyczącą zagadnień ekologicznych w łonie rodziny Franciszkańskiej. Konwersację rozpoczęliśmy od przeanalizowania sprawiedliwości ekologicznej, wiążącej pomiędzy sobą pojęcia z zakresu ekologii i sprawiedliwości społecznej. Sprawiedliwość środowiskowa uznaje istnienie nierozerwalnej relacji, istniejącej między niszczeniem środowiska a zagadnieniami sprawiedliwości, pokoju i obrony praw pojedynczych ludzi i narodów. Siły oraz struktury niszczące środowisko są tymi samymi niszczącymi ubogich oraz wykluczonych. Sprawiedliwość środowiskowa dąży do tego, aby wszystkie rasy, kultury, klasy społeczne na poziomach wychowania były traktowane równo odnośnie rozwoju. Domaga się także wzmocnienia prawa, regulacji i polityki środowiskowej. Sprawiedliwość środowiskowa jest pojęciem obejmującym wiele zagadnień dotyczących człowieka i stworzenia.

Grupa zgodziła się co do promocji licznego udziału Franciszkanów na Szczycie Ludów (od 12 do 26 czerwca) oraz na Konferencji ONZ Rio+20 (od 20 do 23 czerwca 2012). P-lany włączenia rodziny Franciszkańskiej już znajdują się w fazie realizacji, a reprezentacja Franciszkańska na te wydarzenia obejmuje Franciscans International, Rodzinę Franciszkańską , Franciszkanów z Brazylii, które będą naszymi gospodarzami.

Grupa zgodziła się także co do przygotowania materiałów wychowawczych, będących ogólnym wprowadzeniem do najważniejszych zagadnień z tej dziedziny. Początkowo refleksja podkreśla wizję Franciszkańską Stworzenia, aktualną sytuację ekologiczną  oraz proponuje możliwą na nie odpowiedź. Osiem krótkich dokumentów, jakie następują później informuje czytelników o głównych ideach, jakie zostaną podjęte w Rio. Są to zagadnienia które zostało już szeroko omówione podczas przygotowania do konferencji. Pierwszych pięć części omawia globalne problemy, z jakimi musimy się zmierzyć: stepowienie, utrata bioróżnorodności, głód, zmiany klimatyczne oraz brak słodkiej wody i urządzeń służących higienie. Ostatnie trzy z kolei omawiają przedstawione rozwiązania: Green economy, zrównoważony rozwój oraz samowystarczalność żywieniową.

Grupa spędziła wiele czasu na dyskusji nt. politycznych implikacji Green economy oraz zrównoważonego rozwoju. Trzeba koniecznie uświadomić sobie obecnych potężnych aktorów, zaangażowanych w te zagadnienia. Możny nie potrzebuje naszego wsparcia, może bronić się sam. To raczej ubodzy i uciskani, ci którzy już cierpią z powodu negatywnych skutków niszczenia środowiska oczekują naszej pomocy. Ważnym wkładem jakimi możemy wnieść do ekologicznej dyskusji może być postawienie pytania: Co oznacza to dla ubogich? 

Przedstawiona seria refleksji jest zaproszeniem skierowanym do Franciszkanów każdej części świata, aby stali się bardziej świadomi zagadnień środowiskowych i aby zechcieli szerzej włączyć się w promocję sprawiedliwości środowiskowej. Powinniśmy zapytać siebie, gdzie stajemy w odniesieniu do niszczenia naszej planety i wobec sytuacji tak wielu braci i sióstr, cierpiących pozbawienie dostępu do dóbr oraz niesprawiedliwość. Czy współczesne społeczeństwo oddaliło nas od życiodajnego kontaktu ze światem życia i z naszymi przyjaciółmi, istotami ludzkimi? Jak często dziękujemy Bogu za wszystkie otrzymane dary? Uznajmy za nasze wezwanie do współpracy z mężczyznami i kobietami dobrej woli dla zachowania naszych braci i naszych sióstr oraz całego stworzenia Bożego.

Joe Rozansky OFM 

Advertisements
No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: